Oproep aan stuurgroep Energietransitie Drechtsteden; maak RES ambitieuzer

Aan de stuurgroep Energietransitie Drechtsteden
cc: de gemeenteraden in de Drechtsteden,
colleges van B&W in de Drechtsteden,
portefeuillehouder Duurzaamheid in de Drechtsteden

 

8 juni 2020

Betreft: De ambitie van de Regionale Energiestrategie Drechtsteden

                                                                                            

Geachte mevrouw, meneer,

We hebben nog maar zo’n 15 jaar om de CO²-productie terug te brengen om onder de twee graden opwarming te blijven. De urgentie is hoog en ook onze regio moet het maximale doen om de energietransitie voor elkaar te krijgen. Het voorgestelde formele bod van de Regionale Energie Strategie Drechtsteden aan het rijk is echter weinig ambitieus. Wij dringen er daarom op aan om in dat bod uit te gaan van de mogelijkheden en verder te kijken dan de huidige (formele) ruimtelijke kaders. Daarbij hebben wij de volgende opmerkingen. Samengevat:

  • Het bod van de RES Drechtsteden moet ambitieuzer, kijk buiten de formele kaders
  • Minderdraagkrachtige huishoudens moeten geld krijgen om de verduurzaming te kunnen betalen
  • Drechtse Stromen heeft al veel ervaring met projecten voor bewoners en heeft financiën nodig om verder te kunnen professionaliseren
  • Gebruik de energietransitie om extra werkgelegenheid te creëren in deze economisch onzekere tijd
  • De energietransitie kan niet zonder windenergie; maak dat onderdeel van het bod en zoek aansluiting met andere regio’s
  • Drechtse Energie wil als coöperatie een rol spelen om burgers te betrekken bij grootschalige opwek van duurzame energie en zelf ook projecten ontwikkelen.

 

Aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving

Als burgerorganisaties Drechtse Stromen en Drechtse Energie hebben we ons de afgelopen 7 jaar erg ingespannen om mensen en organisaties te helpen het energiegebruik te beperken, door goede isolatie van vooral woningen, en om wegen te zoeken voor de opwekking van duurzame energie. Met de aanleg van een warmtenet en de afspraken met de woningcorporaties maakt de regio flinke slagen. De grootste opgave zal zijn om de circa 60.000 particuliere eigenaren ertoe te bewegen om hun energiegebruik te beperken en uiteindelijk aardgasvrij te worden.

Drechtse Stromen wil hieraan een stevige bijdrage leveren. In de afgelopen jaren hebben we al honderden eigenaren geholpen om energie en kosten te besparen, en hebben daarbij veel kennis en ervaring opgebouwd. We helpen bewoners met adviesgesprekken voor isolatie van hun woning. Waar mogelijk doen we dit collectief in blok-voor-blok-projecten, waarin gezamenlijk maatregelen worden uitgewerkt en aanbesteed. Essentieel in onze aanpak is de aansluiting bij de problemen en wensen van de bewoners. Door goed naar hen te luisteren en hierop in te spelen, worden zoveel mogelijk eigenaren verleid tot het maken van stappen.

Een belangrijk knelpunt is de financiering van de maatregelen. Zeker in de wijken met goedkopere woningen beschikken de mensen over onvoldoende geld en hebben ze veelal ook geen leencapaciteit. Dat geldt voor de investeringskosten voor isolatie en all-electric-oplossingen, maar ook voor mogelijk hoge maandelijkse lasten in geval van aansluiting op het warmtenet. Overheidshulp is hierbij nodig.

Om daadwerkelijk tot opschaling te komen van onze activiteiten is professionalisering van onze organisatie nodig door de aanstelling van beroepskrachten, een betere begeleiding en opleiding van de vrijwilligers, en ook vergt de aanschaf van de benodigde hulpmaterialen veel financiële middelen. Voor het aanpakken van de benodigde projecten willen we graag afspraken maken met de gemeenten in de Drechtsteden. Naast bijdragen per project, zal ook structurele financiering nodig zijn om de continuïteit te garanderen.

 

Opwekken van duurzame energie

Naast het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving, moet in de RES een plan worden opgenomen voor het opwekken van duurzame energie (elektriciteit). Dit staat ook in de eerste plannen van de Drechtsteden.

Door de groei van onder meer elektrisch vervoer en de overschakeling naar warmtepompen zal de behoefte aan elektriciteit toenemen. Het is daarom noodzakelijk om duurzame elektriciteit grootschalig op te wekken, zoals met zonneparken en windturbines. Beiden zijn nodig en van belang voor de energiemix. Alleen zonne-energie zal zorgen voor een grote piekopbrengst en een slechte verdeling tussen dag en nacht en de seizoenen. De piekopbrengst van zon en wind samen kan eventueel worden gebruikt voor het produceren van waterstof om bijvoorbeeld in gascentrales elektriciteit op te wekken. Uiteraard is het verstandig en nodig om daken maximaal te gebruiken voor zonnepanelen. Gemeenten moeten dan wel de ruimte krijgen om zeker bij nieuwe bedrijfsdaken te kunnen verplichten om deze geschikt te maken voor de aanleg van zonnepanelen.

Maar het is ook duidelijk dat alleen daken en zonneparken niet voldoende zullen zijn om aan de behoefte van duurzame elektriciteit te voldoen. Wij pleiten er daarom voor om windenergie een duidelijk onderdeel te laten zijn van het aanbod. Zoek daarbij aansluiting bij de plannen van andere regio’s, zoals de Alblasserwaard (A15) en Brabant (A16). Bij de keuze van plekken voor grootschalige energie-opwek is het ook van belang om keuzes te maken die de minste impact hebben op natuurwaarden.

In het klimaatakkoord is opgenomen dat minimaal 50% van de nieuwe grootschalige duurzame energie in handen moet komen van de burger. In de plannen tot nu toe wordt deze ambitie meegenomen. Drechtse Energie wil graag op zich nemen om dit vorm te geven, zowel door zelf de plannen (mede) te ontwikkelen, als door het ondersteunen van burgers die in hun eigen omgeving een eigen corporatie willen oprichten. Dit doen we met steun van de landelijke participatiecoalitie.

In afwachting van uw positieve antwoord verblijven wij,

Hoogachtend, Willy Verbakel, voorzitter Drechtse Energie

Gert Jan Vogelaar, voorzitter Drechtse Stromen